على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
918
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
تغطرس ( taqatros ) م . ع . خشمناك شدن . و ستم نمودن . و زفت گرديدن . و بزرگمنشى كردن . و تغطرس فى مشيته : خراميد و بىراه رفت . تغطرش ( taqatroc ) م . ع . كورى نمودن از چيزى . تغطرف ( taqatrof ) م . ع . بزرگ منشى نمودن . و خراميدن و بناز رفتن . تغطش ( taqattoc ) م . ع . كورى نمودن و تاريك شدن چشم . تغطغط ( taqatqot ) م . ع . جوشيدن موج دريا . و پراكنده گرديدن چيزى . تغطف ( taqattof ) م . ع . چپ و راست رفتن اسب . تغطمط ( taqatmot ) ا . ع . جوشش ديگ و خروش آن . و خروش موج و اضطراب آن . و آواز كه در آن گرفتگى باشد . و بانگ شادمانى . تغطى ( taqatti ) م . ع . پوشيده شدن . يق غطيته فتغطى : پوشانيدم آن را پس پوشيده شد . تغطية ( taqteyat ) م . ع . غطيته تغطية : پوشانيدم آن را . و غطى الليل فلانا : فرا گرفت تاريكى شب فلان را . تغطيش ( taqtic ) م . ع . غطش لى شيئا ( بصيغهء امر ) يعنى بگشاى براى من چيزى را و آماده ساز راه كار را و سخنى بگوى و تدبيرى كن و رائى بزن . تغفر ( taqaffor ) م . ع . مغفر چيدن . تغفق ( taqaffoq ) م . ع . همه روزه شراب خوردن . يق ظل يتغفق الشراب اذا شربه يومه اجمع . تغفل ( taqaffol ) م . ع . غفلت ورزيدن به قصد . تغفيق ( taqfiq ) م . ع . خفتن به نحوى كه سخن مردم در آن شنيده شود . و علاج مار گزيده كردن . و بيدار داشتن مار گزيده را . تغفيق ( taqfiq ) ا . ع . نوعى از خواب و غفلت كه در بىخوابى طارى گردد . تغفيل ( taqfil ) م . ع . بىخبر خواندن . و غافل شمردن . و گول گردانيدن . و كافى بودن ترا غير تو با وجود غفلت تو . و پوشيدن . تغل ( toqal ) ا . پ . آغل و جاى باش گوسپندان . تغلا ( teqall ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - شدت عطش و اضطرابى كه در بيمار ويژه بيمارى تب پيدا مىشود . تغلب ( taqleb ) ا خ . ع . قبيلهاى از تازيان . تغلب ( taqallob ) م . ع . بچيرگى تمام دست يافتن بر چيزى . يق تغلب عليه اى استولى عليه قهرا . تغلب ( taqallob ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - زبردستى و چيرگى و استيلاى بقهر . تغلبى ( taqlabiy ) و ( taqlebiy ) ص . ع . منسوب بقبيلهء تغلب . تغلت ( taqallot ) م . ع . بر غفلت گرفتن كسى را . تغلج ( taqalloj ) م . ع . ستم كردن . و بىفرمانى نمودن . و آب خوردن خر و زبان در دهان گردانيدن آن . تغلس ( toqolleso ) ا . ع . وقع فى وادى تغلس : در بلا و سختى زشت افتاد . تغلط ( taqallot ) م . ع . بغلط افگندن و بغلط افتادن . تغلغل ( taqalqol ) م . ع . در آمدن . و شتابى نمودن . و خود را غاليه ماليدن . و رفتن آب ميان درختان . تغلف ( taqallof ) م . ع . غلاف يافتن . و غاليه كردن موى و ريش را . تغلل ( taqallol ) م . ع . درآمدن . و خود را بوى خوش ماليدن يق تغلل بالغالية . تغلى ( taqalli ) م . ع . تغلى بغالية : خضاب كرد بغاليه و آلود آن را . تغليب ( taqlib ) م . ع . چيره گردانيدن . تغليب ( taqlib ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - چيرگى و غلبه و استيلا . تغلية ( taqleyat ) م . ع . جوشانيدن ديگ را . و از دور سلام گفتن . و اشاره كردن . تغليس ( taqlis ) م . ع . در تاريكى آخر شب رفتن و در آن تاريكى بر آب وارد گرديدن . يق غلسنا الماء اى وردناه بغلس . و غلسنا الصلاة اى فعلنا الصلاة بغلس : در تاريكى شب نماز گزارديم . تغليط ( taqlit ) م . ع . بغلط منسوب كردن كسى را . تغليظ ( taqliz ) م . ع . درشت كردن بر كسى چيزى را . تغليظ ( taqliz ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - غلظت و هنگفتى و ستبرى و عدم رقت . و تغليظ كردن : غليظ كردن . تغليف ( taqlif ) م . ع . در غلاف كردن شيشه را . و غلف لحيته تغليفا : غاليه ماليد بر ريش خود . تغليق ( taqliq ) م . ع . غلقت الابواب : بستم درها را ( شدد للكثرة ) . تغليل ( taqlil ) م . ع . منسوب بخيانت كردن كسى را . و غلله بالغالية : غاليه ماليد بر موى وى . تغماض ( taqm z ) ا . ع . ما اكتحلت تغماضا : نخوابيدم . تغمد ( taqammod ) م . ع . فرو پوشيدن و پنهان داشتن . يق تغمده الله برحمته . و تغمد فلانا اى ستر ما كان منه . و پر كردن ظرف را . تغمر ( taqammor ) م . ع . رنگ كردن